Oparcie wpływa na pozycję miednicy, ustawienie kręgosłupa, swobodę oddychania oraz pracę rąk. Nie może działać jako przypadkowa podpórka dla pleców. Powinno odpowiadać budowie ciała, możliwościom ruchowym i aktywności użytkownika. Źle dobrany model może nasilać zmęczenie, sprzyjać zsuwaniu się z siedziska albo ograniczać ruch barków.
Stabilizacja zaczyna się od ustawienia miednicy
Tułów opiera się na miednicy, dlatego sam montaż sztywnego oparcia nie rozwiąże problemu niestabilnego siedzenia. Specjalista najpierw ocenia ustawienie miednicy, zakres ruchu w stawach biodrowych, długość ud oraz sposób podparcia stóp. Sprawdza też poduszkę i głębokość siedziska.
Gdy miednica przechyla się do tyłu, użytkownik zaokrągla plecy i wysuwa głowę. Asymetryczne ustawienie może natomiast powodować boczne pochylenie tułowia. Oparcie powinno współpracować z siedziskiem, poduszką, podnóżkami i ewentualnym pasem miednicznym. Dopiero taki układ daje stabilną podstawę dla ruchu rąk i głowy.
Wysokość i szerokość oparcia a swoboda ruchu
Wysokość oparcia zależy od kontroli tułowia. Osoba aktywnie napędzająca wózek zwykle potrzebuje swobodnego ruchu łopatek. Zbyt wysokie podparcie może utrudniać sięganie do ciągów i ograniczać zakres ruchu barków. Przy słabej kontroli tułowia wyższe oparcie może zapewnić potrzebne podparcie, zwłaszcza gdy łączy się z zagłówkiem lub stabilizacją boczną.
Szerokość musi pozwalać na wygodne ułożenie pleców bez ucisku. Zbyt szerokie oparcie nie kontroluje pozycji, a zbyt wąskie może powodować otarcia i nacisk na żebra. Liczy się również kształt profilu oraz kontakt pleców z powierzchnią podparcia.
Peloty boczne i profilowanie przy asymetrii
Przy skoliozie, bocznym pochyleniu tułowia lub osłabionej kontroli mięśniowej specjalista może dobrać oparcie profilowane oraz peloty boczne. Podtrzymują one tułów w możliwie stabilnej i funkcjonalnej pozycji, bez blokowania oddechu i ruchów potrzebnych podczas codziennych czynności.
Podczas przymiarki trzeba sprawdzić:
czy peloty nie uciskają pach ani żeber;
czy użytkownik może swobodnie oddychać;
czy głowa pozostaje ustawiona nad tułowiem;
czy ręce zachowują potrzebny zakres ruchu;
czy podparcie nie wywołuje bólu lub zaczerwienienia skóry.
W przypadku utrwalonych deformacji oparcie powinno bezpiecznie podpierać ciało, zamiast wymuszać pozycję poza dostępnym zakresem ruchu.
Regulacja, montaż i codzienne użytkowanie
Dobre oparcia do wózków inwalidzkich pozwalają regulować wysokość, głębokość, kąt oraz położenie podparć bocznych. Zakres ustawień pomaga dopasować sprzęt do potrzeb dzieci, osób ze zmiennym napięciem mięśniowym i użytkowników przechodzących leczenie lub rehabilitację.
Kąt między siedziskiem a oparciem wpływa także na rozkład ciężaru i równowagę wózka. Ustawienie należy sprawdzić podczas jazdy po płaskiej nawierzchni, na podjazdach i przy zmianach kierunku, ponieważ pozycja tułowia zmienia środek ciężkości całego zestawu.
Mocowanie musi pasować do ramy wózka i zachować stabilność podczas jazdy. Trzeba ocenić również masę oparcia, możliwość szybkiego demontażu, wentylację pokrowca i łatwość czyszczenia. Po dopasowaniu użytkownik powinien przetestować pozycję podczas jazdy, transferu, sięgania i wykonywania typowych czynności.
Kiedy trzeba ponownie ocenić dopasowanie?
Sygnałem do kontroli są ból, częste zsuwanie się, narastające pochylenie tułowia, trudność w napędzaniu wózka oraz zaczerwienienie skóry. Ponownej oceny wymagają także wzrost dziecka, zmiana masy ciała, operacja, postęp deformacji lub wyraźna zmiana napięcia mięśniowego.
Dobór oparcia powinien opierać się na ocenie pozycji całego ciała oraz próbie w warunkach, w których użytkownik korzysta z wózka. Jeśli szukasz regulowanego systemu wspierającego stabilizację tułowia, zapoznaj się z ofertą Progettiamo Autonomia. Firma dobiera oparcia, poduszki i akcesoria pozycjonujące do budowy ciała, rodzaju wózka oraz codziennych potrzeb użytkownika.
